W historii neurochirurgii polskiej było wiele wybitnych postaci zasługujących na szczególny szacunek i pamięć. Przeprowadzali oni heroiczne operacje, nauczali i inspirowali współczesne i przyszłe pokolenia. Osoby te pracowały i rozwijały neurochirurgię w bardzo trudnych czasach, zmagając się z wieloma trudnościami, których dzisiaj nikt z nas nie potrafi zrozumieć ani sobie wyobrazić.

Wśród tego grona najbardziej wyróżniającą się i świetlaną postacią był twórca neurochirurgii polskiej profesor Jerzy Choróbski. Wiemy, jak jest trudne i zazwyczaj niemożliwe, aby osiągnąć światowy szacunek i zawodowy rozgłos, podczas gdy w tamtych nieporównywalnie trudniejszych czasach prof. Jerzy Choróbski stanął na szczycie światowej elity neurochirurgicznej. Ceniony, szanowany, zapraszany wszędzie i nagradzany. Opis sukcesu światowej sławy neurochirurga, czytelnik znajdzie na kolejnych stronach książki o profesorze Jerzym Choróbskim.

Opisu sylwetki Profesora, jego życia, pracy, trudów, wysiłku, kreatywności oraz szkolenia kadr neurochirurgicznych podjął się wybitny lekarz, naukowiec i badacz światowej oraz polskiej neurochirurgii i neurologii dr n. med. Andrzej Gąsecki. Początek swojej drogi neurochirurgicznej autor opracowania rozpoczął pod skrzydłami profesora Witolda Mazurowskiego. Wykształcenie i specjalizację zdobył jednak w USA. Profesor W. Mazurowski również zainspirował autora do rozpoczęcia pracy i stworzenia tak wiekopomnego dzieła, które oddawane jest do rąk czytelników. Dla stworzenia tej książki autor poświęcił wiele czasu i pracy, docierając do materiałów muzealnych, archiwalnych listów, pamiątek i zdjęć. Odnalazł również osoby, które znały Profesora i członków Jego rodziny. Wynikiem tej pełnej pasji i zaangażowania pracy jest książka pt. „Prof. Jerzy Choróbski. Twórca polskiej neurochirurgii”.

Profesor Jerzy Choróbski był wielkim i niezwykłym człowiekiem, neurochirurgiem, neuropatologiem, neurofizjologiem, patriotą, któremu przyszło pracować w bardzo trudnych czasach i również w czasie okupacji. Biegła znajomość wielu języków oraz wielki patriotyzm sprawiły, że w tym wojennym czasie za dnia operował jako neurochirurg, a nocami wraz z Janem Karskim pracował w nasłuchu radiowym, tłumacząc na język polski przechwytywane doniesienia radiowe z polityki świata zachodniego.

Fakty z opisu życia Profesora, Jego wysiłków, starań i trudności zawodowych to także opis historii Polski.  Życiorys profesora Jerzego Choróbskiego obejmuje bowiem zabory, wojny światowe, okres międzywojenny, komunizm, czasy Solidarności oraz stan wojenny. Książka ta jest pięknym dokumentem oddającym zasłużony szacunek, uznanie, podziw i niemalże hołd nie tylko profesorowi Jerzemu Choróbskiemu, ale i wielu innym lekarzom, osobom i osobowościom na całym świecie, którzy zajmowali się leczeniem i badaniem układu nerwowego.

Autor opracowania, jako badacz historii światowej oraz polskiej neurologii i neurochirurgii, swoją skrupulatną analizą daje unikalne świadectwo bliskich relacji prof. Jerzego Choróbskiego z największymi postaciami neurochirurgii i neurologii na świecie. Kontakty Profesora z tymi osobistościami autor potwierdza bardzo bogatą i unikalną dokumentacją fotograficzną pism, druków, listów, dyplomów i wyróżnień z tamtych czasów.

Autor książki podkreśla polityczne i środowiskowe trudności Profesora na drodze do utworzenia pierwszego w Polsce oddziału neurochirurgii, poczynając od Wojskowego Instytutu Chirurgii Urazowej, poprzez narożny budynek „podkowy” szpitala Dzieciątka Jezus, Szpital Przemienienia Pańskiego i pawilon nr 2 w szpitalu Dzieciątka Jezus.

Mimo tych faktów wciąż wielu polskich neurochirurgów przypisuje pierwszeństwo w stworzeniu tej specjalizacji panu Profesorowi Adamowi Kunickiemu. Książka ta staraniem i wysiłkiem jej autora wyjaśnia, kto był rzeczywistym twórcą polskiej neurochirurgii. W tym miejscu pragnę dodać, że w chwili powołania pierwszego oddziału neurochirurgii prof. Choróbski miał za sobą pięć lat intensywnego szkolenia neurochirurgicznego w USA, Kanadzie i najlepszych ośrodkach w Europie. Tymczasem prof. Adam Kunicki odbył bardzo wartościowe, ale trwające 6 miesięcy szkolenie we Francji. Najlepszym dowodem świadczącym o tym, kto był twórcą neurochirurgii w Polsce, jest opisany przez autora fakt, że prof. Adam Kunicki w dniu 1 stycznia 1936 roku został zatrudniony jako wolontariusz w oddziale neurochirurgii stworzonym przez profesora Jerzego Choróbskiego. Współpraca ta trwała osiem lat, do 1944 roku. 

Światowe, najdoskonalsze wzorce, które Profesor Jerzy Choróbski nabył na drodze swojego ustawicznego kształcenia, pozostają we wszystkich neurochirurgach, nawet tych, którzy nigdy nie spotkali Profesora. Z Jego szkoły wyszli wszyscy kierownicy pierwotnych klinik i oddziałów neurochirurgii w Polsce. Chirurgia i nauka stworzona przez Profesora przekazywana jest z pokolenia na pokolenie. Sądzę, że w ten sposób wiedza ta pozostaje w każdym z nas. Moim zdaniem po przeczytaniu tak istotnego dokumentu o życiu Mistrza, nikt już nigdy nie będzie miał wątpliwości, kto jest Ojcem Polskiej Neurochirurgii.

Chcę również w tym miejscu wyrazić moje uznanie i szacunek dla autora książki, czyli dla dr n. med. Andrzeja Gąseckiego, który mieszkając na innym kontynencie, swoim ogromnym zaangażowaniem, wysiłkiem i pracą, udokumentował prawdę o naszej wspólnej neurochirurgicznej przeszłości, którą powinniśmy znać, pamiętać i pielęgnować.

Na koniec pozostawiam czytelnika tego dzieła z przesłaniem, że szacunek dla przeszłości jest fundamentem przyszłości.

 
Prof. nadzw. dr hab. n. med. Mirosław Ząbek